So sánh rủi ro tiền IPO với rủi ro venture capital
Nhà đầu tư có thể phòng ngừa rủi ro cổ phiếu kỳ lân trước IPO như thế nào? Gần như không thể làm như với cổ phiếu niêm yết. Cổ phần tư nhân không có quyền chọn hay hợp đồng tương lai niêm yết, và cũng chẳng ai cho vay để bán khống. Rủi ro được xử lý bằng cách khác: chọn công ty giai đoạn muộn, vốn theo dữ liệu của PitchBook tính đến ngày 5 tháng 8 năm 2021 ít thất bại hơn công ty giai đoạn đầu, rồi đến giá vào, loại cổ phần, quy mô vị thế và việc chia tiền ra nhiều công ty.
Điểm chính
- Venture capital và đầu tư tiền IPO giai đoạn muộn nằm ở hai đầu của cùng một loại tài sản. Venture rót tiền vào những công ty phần lớn sẽ thất bại; giai đoạn muộn mua những công ty đã sống sót.
- PitchBook ghi nhận tỷ lệ thất bại của công ty giảm từ 23,6% ở vòng Series A xuống 10,8% ở vòng Series E, theo dữ liệu tính đến ngày 5 tháng 8 năm 2021.
- Chỉ mua các công ty đã vững vàng, định giá trên một tỷ đô la, cho một hồ sơ rủi ro khác với venture giai đoạn đầu. Không phải là không có rủi ro.
- Ít công ty sụp đổ hơn không có nghĩa là ít nhà đầu tư mất tiền hơn. Người mua thứ cấp trả giá thị trường và gánh rủi ro giá vào mà nhà đầu tư vòng sơ cấp không có.
Công ty tư nhân giai đoạn muộn ít thất bại hơn start-up giai đoạn đầu. Toàn bộ sự khác biệt giữa venture capital và tiền IPO giai đoạn muộn nằm ở đó. Quỹ venture cố ý đặt cược vào công ty non trẻ, biết rằng phần lớn sẽ chẳng mang lại gì và vài công ty sẽ mang lại tất cả. Nhà đầu tư giai đoạn muộn vào những công ty đã có doanh thu, quản trị theo chuẩn tổ chức và định giá trên một tỷ đô la. Vì thế biên độ kết quả hẹp hơn nhiều, cả chiều xuống lẫn chiều lên.
Dữ liệu về tỷ lệ thất bại cho thấy điều gì
Số liệu công bố rõ nhất về tỷ lệ thất bại theo giai đoạn gọi vốn là của PitchBook: qua mỗi vòng, tỷ lệ thất bại lại giảm. Dưới đây là tỷ lệ thất bại của công ty theo vòng gọi vốn, theo dữ liệu tính đến ngày 5 tháng 8 năm 2021.
| Vòng gọi vốn | Tỷ lệ thất bại, theo số công ty | Tỷ lệ thất bại, theo giá trị đô la |
|---|---|---|
| Series A | 23.6% | 16.1% |
| Series B | 16.7% | 12.5% |
| Series C | 13.5% | 9.8% |
| Series D | 12.1% | 9.6% |
| Series E | 10.8% | 7.7% |
Industry Ventures đi đến cùng kết luận từ phía ngược lại vào tháng 2 năm 2017: tỷ lệ thua lỗ giai đoạn đầu khoảng 65%, công ty giai đoạn muộn dưới 30%. Correlation Ventures, trong bài viết ngày 13 tháng 7 năm 2023, thấy gần một nửa số thương vụ gọi vốn mạo hiểm của thập kỷ trước khiến nhà đầu tư thua lỗ, và dưới 4% vốn đầu tư quay về gấp mười lần trở lên. Đó là bức tranh của venture giai đoạn đầu, không phải giai đoạn muộn.
Điều phép so sánh không nói ra
Các con số thất bại này là thật. Nhưng phải đọc kèm ba lưu ý, và lưu ý nào cũng nhắc đừng coi chúng là lời hứa an toàn.
- Dữ liệu PitchBook lấy từ một ghi chú phân tích tháng 12 năm 2022, đo tại tháng 8 năm 2021, tức là trước làn sóng down round và ghi giảm giá trị sau đó. Không có phiên bản cập nhật.
- Công ty đến được Series E tất nhiên đã vượt qua bốn vòng trước. Một phần của việc tỷ lệ thất bại giảm là do sàng lọc, không phải do sức mạnh.
- Các nhóm công ty giai đoạn muộn trẻ hơn và chưa có nhiều thời gian để thất bại, nên số liệu giai đoạn muộn gần như tự nhiên trông đẹp hơn.
Những gì vẫn có thể sai trong một khoản đầu tư giai đoạn muộn
Một công ty gần như chắc chắn vẫn còn sau năm năm nữa vẫn có thể là khoản đầu tư tồi. Trong tiền IPO giai đoạn muộn, rủi ro còn lại chủ yếu là giá, cấu trúc và thời gian, chứ không phải chuyện doanh nghiệp sụp đổ.
- Giá vào. Người mua thứ cấp trả giá thị trường do thương lượng, không phải giá vòng sơ cấp, và giá cho cùng một công ty có thể chênh nhau rất xa. Dữ liệu thị trường thứ cấp công bố cho tháng 8 năm 2026 cho thấy giao dịch trung vị chiết khấu 3% so với vòng sơ cấp gần nhất, phân vị thứ 25 chiết khấu 30% và phân vị thứ 75 thặng dư 11%. Người mua rơi vào đâu trong khoảng đó phụ thuộc vào nguồn thương vụ và tài thương lượng, không phụ thuộc vào công ty.
- Thanh khoản. Không ai bảo đảm có lối ra, và công ty không có nghĩa vụ tạo ra nó. FINRA xếp việc thiếu một thị trường thứ cấp dễ tiếp cận vào nhóm rủi ro chính.
- Cấu trúc. Cổ phần ưu đãi có quyền ưu tiên thanh lý, có thể khiến cổ phần phổ thông đáng giá thấp hơn nhiều so với ấn tượng từ định giá công bố.
- Pha loãng và thời gian. Một vòng mới ở định giá thấp hơn làm giảm giá trị phần sở hữu bạn đang có, và nắm giữ vài năm là chuyện bình thường.
- Hạn chế chuyển nhượng. Công ty có thể không phê duyệt việc chuyển nhượng, và một giao dịch đã thỏa thuận xong cũng đổ vỡ.
Điều này định hình cách Unicorn Private đầu tư ra sao
Unicorn Private chỉ mua cổ phần thứ cấp ở các công ty công nghệ tư nhân đã vững vàng và được định giá cao, thường gọi là kỳ lân, và không đầu tư vào start-up giai đoạn đầu. Đó là lựa chọn có chủ đích về chỗ đứng trên đường cong rủi ro. Công ty từ bỏ cơ hội nhân trăm lần một vị thế hạt giống; đổi lại là tỷ lệ doanh nghiệp sụp đổ thấp hơn nhiều, những công ty có báo cáo tài chính được kiểm toán và nhà đầu tư tổ chức đã có tên trong sổ cổ đông, cùng một lối ra nhìn thấy được. Các rủi ro nêu trên vẫn còn nguyên, và không gì trên trang này là lời hứa về lợi nhuận.
Tóm lại
Đầu tư tiền IPO giai đoạn muộn và venture capital không mang cùng một rủi ro. Theo dữ liệu đã công bố, qua mỗi vòng gọi vốn công ty càng ít thất bại, và đến giai đoạn muộn tỷ lệ thất bại chỉ còn khoảng một nửa so với Series A. Đổi lại, nhà đầu tư giai đoạn muộn gánh rủi ro giá và thời gian. Những thứ này được quản lý bằng thẩm định, kỷ luật khi vào, thời gian nắm giữ và cách xây danh mục, chứ không bằng một danh mục chấp nhận trước các khoản xóa sổ.
Câu hỏi thường gặp
- Không thể bằng công cụ giao dịch trên sàn, vì với công ty tư nhân không có công cụ nào như vậy. Đôi khi có người chào hợp đồng kỳ hạn tư nhân trên cổ phần tương lai, nhưng chúng thêm rủi ro đối tác và phụ thuộc vào việc công ty có công nhận chuyển nhượng hay không, điều công ty có thể từ chối. Với phần lớn người nắm giữ, thứ thật sự hiệu quả là đa dạng hóa và kiểm soát quy mô vị thế.
- Thường là không. Các thỏa thuận lock-up thường cấm không chỉ việc bán mà cả bán khống, quyền chọn và các giao dịch phòng ngừa khác trên cổ phần bị khóa cho đến khi hết hạn chế. Hãy đọc chính xác điều khoản trong thỏa thuận của bạn và trong bản cáo bạch.
Đầu tư vào nhiều kỳ lân có làm giảm rủi ro không?
- Việc này giảm rủi ro một công ty thất bại, hay một down round, quyết định toàn bộ kết quả. Nhưng nó không thay đổi điểm chung của mọi khoản nắm giữ tư nhân: không có thị trường công khai, không có ngày thoát vốn chắc chắn. Đầu tư có rủi ro mất vốn. Khóa học tiền IPO của Unicorn Academy giải thích từng bước về thị trường tư nhân và các rủi ro của nó.
Hướng dẫn liên quan
- Đầu tư tiền IPO, private equity và venture capital
- Danh mục thẩm định (due diligence) tiền IPO
- Đầu tư tiền IPO là gì?
- Unicorn Club
Về đơn vị xuất bản
Hướng dẫn này được xuất bản bởi Unicorn Private Research, bộ phận nghiên cứu của Unicorn Private LLC, một công ty private equity tại Delaware chuyên mua lại cổ phần thứ cấp của các công ty công nghệ tư nhân giai đoạn muộn trước khi IPO. Công ty chỉ đầu tư vào các doanh nghiệp đã vững vàng, có định giá trên một tỷ đô la, không đầu tư vào start-up giai đoạn đầu, và các nhà sáng lập đã hoạt động trong lĩnh vực private equity và đầu tư start-up từ năm 2005.
Unicorn Private là công ty đầu tiên trên thị trường thứ cấp tiền IPO xây dựng một trung tâm nghiên cứu mở cho mọi người bằng mười sáu ngôn ngữ: các hướng dẫn, bảng theo dõi những công ty công nghệ tư nhân lớn nhất, bảng thuật ngữ và mục câu hỏi thường gặp, ai cũng có thể đọc, với mọi số liệu đều kèm ngày và đường dẫn đến nguồn công khai.
Nguồn
- Introducing Venture Growth, PitchBook Analyst Note, 1 December 2022
- The Venture Capital Risk and Return Matrix, Industry Ventures, 7 February 2017
- Venture Capital, We're Still Not Normal, Correlation Ventures, 13 July 2023
- Know the Risks of Pre-IPO Funds and Potential Fraud, FINRA, 18 August 2026
Trang này bằng các ngôn ngữ khác
- How pre-IPO risk compares with venture capital risk (English)
- Il rischio pre-IPO a confronto con il rischio del venture capital (Italiano)
- Le risque pré-IPO comparé au risque du venture capital (Français)
- Wie sich das Pre-IPO-Risiko vom Venture-Capital-Risiko unterscheidet (Deutsch)
- Cómo se compara el riesgo pre-IPO con el riesgo del venture capital (Español)
- Como o risco pré-IPO se compara ao do venture capital (Português)
- Риск pre-IPO в сравнении с риском венчурного капитала (Русский)
- 上市前投资风险与风险投资风险的比较 (中文)
- プレIPO投資のリスクとベンチャーキャピタルのリスクの比較 (日本語)
- प्री-आईपीओ जोखिम की तुलना वेंचर कैपिटल जोखिम से (हिन्दी)
- 상장 전 투자의 위험과 벤처캐피털의 위험 비교 (한국어)
- Halka arz öncesi risk ile girişim sermayesi riski karşılaştırması (Türkçe)
- Perbandingan risiko pra-IPO dengan risiko modal ventura (Bahasa Indonesia)
- كيف تقارن مخاطر ما قبل الطرح العام بمخاطر رأس المال المغامر (العربية)
- Ryzyko pre-IPO a ryzyko venture capital (Polski)